Promocja i komunikacja

Jak przygotować dobre portfolio?

2 grudnia, 2021

Portfolio jest wizytówką artysty.

Bardzo rzadko zdarza się sytuacja, w której ktoś decyduje się na usługę czy też zamówienie dzieła u danego twórcy, bez zapoznania się z jego wcześniejszymi pracami. To one mówią o stylu tego twórcy, jego warsztacie, umiejętnościach. Portfolio jest jednym z głównych kryteriów przy przetargach oraz przy różnego rodzaju wnioskach o stypendium. Jak więc o nie zadbać? O czym pamiętać? Gdzie je umieścić? O tym wszystkim przeczytasz poniżej.

Po co Ci portfolio?

Jako artysta – a tym bardziej artysta-freelancer – obowiązkowo powinieneś lub powinnaś mieć swoje portfolio. Najlepiej ogólnodostępne w Internecie.

Dlaczego?

Bo Internet będzie prawdopodobnie pierwszym miejscem, do którego zajrzy osoba, chcąca nawiązać z Tobą współpracę. Jeśli nie znajdzie Twoich prac, a ma do wyboru wielu innych twórców, prawdopodobnie nie zada sobie trudu, żeby poprosić Cię o przesłanie mailem swoich przykładowych realizacji.

Co to znaczy dobre portfolio?

Twoje portfolio może być zarówno dobrą jak i złą wizytówką. Może działać na korzyść lub totalnie zaprzepaścić Twoje szanse. Dobre portfolio to nie tylko prace na wysokim poziomie. To także sposób ich zaprezentowania. Ludzie „kupują” oczami. Według badań ok 80% emocji powstaje w wyniku bodźców wizualnych. To złe wieści dla artystów-muzyków. Dlaczego? Jeśli Twoje portfolio jest nieatrakcyjnie podane, nikt do niego nie zajrzy i nie posłucha Twojej muzyki, nawet jeśli jest naprawdę świetna.

To jak z wizytą w restauracji. Ta sama sałatka byle jak porozrzucana po talerzu i ochlapana sosem zrobi na nas inne wrażenie niż wówczas, gdy otrzymamy ją podaną na eleganckiej zastawie, z poukładanymi w ciekawy sposób warzywami, skropioną sosem i jeszcze ozdobioną jadalnymi kwiatami.

Jak przygotować portfolio?

Nie ma jednej dobrej recepty na stworzenie portfolio. Ważne, żeby było ono przejrzyste, ułożone w logiczny sposób i atrakcyjne wizualnie.

Myślę, że pomocne w jego przygotowaniu może być działanie według tych kilku prostych kroków:

1. Przejrzenie i poukładanie dorobku

Przejrzyj swoje prace. Możesz zrobić sobie listę, wydrukować zdjęcia, umieścić w jednym folderze komputera. Jak Ci wygodnie. Ważne, żeby zebrać je w jednym miejscu.

2. Spojrzenie krytycznym okiem

Zastanów się, czy wszystkie Twoje prace stawiają Cię w dobrym świetle. Jeśli uważasz, że są wśród nich jakieś nieudane, odłóż je chwilowo na bok.

Jeśli praca jest dobra, ale wykonanie, realizacja jest nieudana, postępuj podobnie. Co mam na myśli? Np. dobry utwór, ale bardzo nieczysto wykonany, może zniechęcić. Tak samo fatalna jakość video lub niewyraźny dźwięk.

Przy tym kroku bardzo łatwo wpaść w pułapkę samokrytyki. Jeśli widzisz, że odrzucasz dużo prac, może jesteś dla siebie zbyt surowy. Zajrzyj do tego artykułu: Syndrom oszusta, być może opis tego syndromu wyda Ci się znajomy 🙂 Pamiętaj, że zrobione jest zawsze lepsze od perfekcyjnego. Twoje portfolio nie musi być idealne, wymuskane i bezbłędne. Ważniejsze, żeby w ogóle BYŁO. Istniało. Bo dzięki niemu Ty jesteś widoczny.

3. Kategoryzacja

Jeśli Twoja działalność twórcza jest bardzo różnorodna, możesz podzielić prace na kategorie. Twoje portfolio będzie dzięki temu bardziej czytelne.

4. Uzupełnienie braków

Zastanów się czego jeszcze brakuje w Twoim portfolio. To jest ten moment, żeby ewentualnie dodać odrzucone wcześniej pozycje lub pomyśleć o ich lepszej realizacji, jeśli masz taką możliwość.

Jeśli np. nie posiadasz zdjęć lub nagrań dzieł, z których jesteś dumny, spróbuj je zdobyć. Jeśli przekazałeś autorskie prawa majątkowe komuś innemu, zawsze możesz mimo wszystko poprosić o możliwość umieszczenia tej pracy w swoim portfolio. A na przyszłość zadbaj o taki zapis w umowie.

Braki w portfolio

Czy jest jakaś gałąź sztuki, o której marzysz, a w której nie masz jeszcze dorobku? Poświęć swój wolny czas i przygotuj prace pokazowe w tej dziedzinie. A jeszcze lepiej, zaproponuj komuś zrobienie czegoś takiego nawet za darmo, do portfolio. Nie jestem fanką robienia rzeczy za darmo. Uważam, że za każdą pracę – a tworzenie sztuki też jest pracą! – należy się wynagrodzenie. Ta sytuacja to jednak jest wyjątek. Tym razem to w Twoim interesie jest, żeby zdobyć dorobek w danej dziedzinie. I jest to też szansa. Jeśli Twoja realizacja się spodoba, następnym razem to ta osoba zgłosi się do Ciebie i wtedy możesz już oczywiście wymagać za to wynagrodzenia.

Rekomendacje

Dobrym pomysłem jest umieszczenie na stronie, gdzie znajduje się Twoje portfolio, opinii Twoich odbiorców. Np. znanych, cenionych osób w branży, przedstawicieli instytucji kultury, dziennikarzy, ale także osób, z którymi współpracowałeś lub które były na Twoim koncercie, wernisażu itp.

Jeśli masz opcje, proś o takie opinie. I o zgodę na ich publikację oczywiście. Jest to tzw. społeczny dowód słuszności. To pewna zasada, która rządzi nami, nawet gdy nie do końca zdajemy sobie z tego sprawę. Chodzi o to, że bardziej ufamy, że coś jest dobre, jeśli potwierdzają to inni. A już zwłaszcza jeśli są to osoby, które znamy i cenimy.

Jak zaprezentować portfolio?

Na to też można mieć różne pomysły i metody. Kilka ciekawych propozycji przedstawię niebawem w osobnym wpisie. Będą to naprawdę proste narzędzia. Nie wymagają ogromnych umiejętności technicznych. Wszystko zależy od tego, jaką dziedzinę sztuki reprezentujesz i do jakich celów będziesz używać swojego portfolio. Jestem za tym, żeby było ono zawsze dostępne w Internecie, ale warto też mieć na podorędziu elegancki plik PDF ze skompresowaną wersją portfolio, np. w celu załączenia do wniosku stypendialnego. W niektórych miejscach wręcz wymagane jest portfolio typu „one page”, czyli najważniejsze rzeczy na jednej stronie A4.

Podsumowanie

Pamiętaj, żeby nie przesadzać z objętością swojego portfolio. Jasne, duży dorobek robi wrażenie. Ale rzadko kiedy ktoś przegląda skrupulatnie całość. Często wystarczy pierwszy rzut oka i powierzchowne przejrzenie, żeby podjąć decyzję. Jeśli masz sporo w dorobku, może warto część najlepszych prac uwypuklić, wyróżnić, zaprezentować jako pierwsze w kolejności.

Sporo osób popełnia błąd, umieszczając w centralnym miejscu informacje o wykształceniu, ukończonych kursach i certyfikatach. Dla odbiorcy ważniejsze są Twoje dzieła. Chce poznać Twój styl i umiejętności. A to, gdzie je zdobyłeś, jest często sprawą drugorzędną.

Daj znać czy Twoje portfolio jest dostępne w Internecie. Umieść link w komentarzu, z chęcią zerknę czym się zajmujesz i w jaki sposób prezentujesz swoja twórczość 🙂

Jeśli praca nad portfolio dopiero przed Tobą, skorzystaj z tej checklisty:

Sprawdź także

Brak komentarzy

Skomentuj